محمد اسماعیل دژمان
اقداماتی که یک بازرس در زمان بازرسی جرثقیل خودکششی باید انجام دهد
- بررسی مستندات جرثقیل شامل نت، تعویض قطعات، جدول بار دفترچه راهنما نوع سیم بکسل و ….
- بازدید مکان کارکرد جرثقیل جهت انجام تستهای عملیاتی و استاتیکی و دینامیکی
- بررسی چشمی سیستم هیدرولیکی جهت انجام تست بار
- انتخاب حداکثر بار تایید شده طبق جدول بار و یا بار مناسب در جدول بار در نظر گرفتن محدودیت های عدم در نظر گرفتن حداکثر بار
- آزمایش انطباق جرثقیل با مشخصات عملیاتی آن:
هنگامی که جرثقیل به منظور انطباق آن با مشخصات عملیاتی مورد آزمایش قرار میگیرد، آزمایشها باید طبق خصوصیات بار جرثقیل انجام و کمیتهای زیر ارزیابی شوند:
– سرعت دقیق پایین آوردن بار؛ – سرعت حرکت جرثقیل؛
– سرعت حرکت عرضی جرثقیل؛ – سرعت چرخش؛
– زمان بالا بردن؛ – جرم جرثقیل (در صورت امکان)؛
– فاصله محور دوران تا لبه تعادل؛ ارتفاع بلند کردن بار؛
– نزدیک شدن قلاب؛ – سرعت بلند کردن بار؛
– عملکرد وسایل رانش، نظیر موتور برق تحت بار آزمایشی – بازرسی چشمی (۱۰۴۵۲)
– زمان جمع یا باز کردن بوم؛ – زمان دور زدن (در صورت امکان)؛
– عملکرد وسایل حدی؛
بازرسی چشمی شامل کنترل انطباق با مشخصات و/ یا شرایط کلیه اجزای اساسی نظیر:
– مکانیزمها، تجهیزات الکتریکی، وسایل ایمنی، ترمزها، وسایل کنترل و سیستم روشنایی و بوق،
– سازههای فلزی و اتصالات آنها، نردبانها، راههای دسترسی، اطاقکها، سکوها، تمامی حفاظها،
– قلاب و سایر وسایل بستن بار و اتصالات آنها،
– طنابها فولادی و گیرههای آنها،
– چرخ قرقره، پین و جزییات اتصال آنها، و وسایل اتصال بازویی جرثقیل.
برای بازرسی چشمی به طور معمول نیاز به باز کردن قطعات نمیباشد ولی باز کردن درپوشها باید انجام شود.
- تست عملیاتی تعادل رو به عقب
- با حداقل طول بوم
- حداکثر زاویه بوم
- پایه های تعادلی بسته (جرثقیل بر رو تایر)
- آزمون باید بدون بار انجام شود.
لازم به ذکر است چرخها باید بین۳ % فشار مشخص شده توسط سازنده باد شوند، جرثقیل باید تا حد ۵/۰% تراز باشد.
- تست عملکردی
انجام تست عملکردی جرثقیل شامل:
– مکانیزم گردش سازه فوقانی – مکانیزمهای بالا بردن و پایین آوردن بار
– مکانیزم حرکت کشنده – مکانیزمهای بالا بردن و پایین آوردن بوم
– تجهیزات ایمنی – مکانیزم باز کردن وجمع کردن کشویی بوم
- حین انجام آزمون شتابگیری و ترمزگیری هر یک از عملکردها، گردش سازه فوقانی (میز گردان) پس ازترمزگیری، لقی دندانههای سازه گردان هم باید بررسی شوند.
- در حین بالا بردن بار و بوم: کافی بودن طول طناب فولادی، سالم بودن آن، پیچش مناسب طناب به دور درام بررسی میشود..
- در حین انجام آزمون (شرایط عادی عملیاتی) کیفیت حرکت و عملکرد کلیدهای حد بررسی شده، نباید هیچ گونه ارتعاشات غیرعادی مشاهده شود.
- در حین بالا بردن بار کافی بودن طول طناب فولادی، سالم بودن آن و پیچش مناسب طناب به دور درام هم بررسی میشود.
- دستورالعملهای آزمایشهای انطباق ارتفاع بالابری، سرعت حرکت قلاب و بوم درهر دو جهت، عملکرد وسایل حدی و وسایل رانش مطابقت داشته باشند.
- تست استاتیک بار:
در صورت وجود جدول بار، تست استاتیکی با بار مشخص شده در جدول بار با بلند کردن حداکثر بار با فاصله ۱۰ تا ۲۰ سانتی از زمین به مدت ۱۰ دقیقه انجام میشود . مخازن سوخت باید حداقل تا نصف پر بوده و سیالات دیگر به اندازه مشخص شده توسط سازنده باشند و نیز جرثقیل روی سکوی سخت و دارای شیب ۱% (بدترین حالت) در زمان آزمایش سرعت باد نباید از ۳۰km/hr بیشتر باشد و نیاز نیست که در بدترین شرایط باد تست انجام شود.
قبل و بعد تست استاتیکی باید در موارد زیر هیچ گونه تغییری در اندازه ها مشاهده شود .
- اندازه گیری طول بوم،
- طول افقی و ارتفاع پایه تعادلی،
- ارتفاع بار تا زمین،
- نشتی سیستم هیدرولیک بوم و پایههای تعادلی و عملکرد ترمزها مورد بررسی قرار میگیرند.
- پس از انجام این تست استحکام پیچ و مهرهها و جوش و رنگ سازه و دمای روغن هیدرولیکی بررسی میشود.
- در هر دو حالت بی بار و با بار آزمون باید ظرفیت حرارتی کلیه ترمزها با تکرار عمل حرکت و ترمز و یا مطابق توصیه سازنده و عملکرد خودکار در هنگام قطع منبع قدرت بررسی و صحهگذاری شود.-
- تست دینامیکی بار
آزمایشهای دینامیکی به منظور ارزیابی عملکرد مکانیزمهای جرثقیل و ترمزها انجام میشود. آزمایشها بصورت کنترل شده و توجه شود که مقادیر شتاب، شتاب ترمزی، سرعتها محدود به مقادیر مناسب برای کارکرد عادی جرثقیل باشند.
آزمایشهای دینامیکی برای هر کدام از حرکتهای جرثقیل جداگانه انجام شود، مگر مطابق دستورالعملها مجاز شمرده شده باشد. آزمایشها باید شامل تکرار شروع و توقف هر حرکت در محدوده هر حرکت بوده و باید حداقل ۱ ساعت در سیکل عملیاتی مورد نظر ادامه یابد.
- اندازه گیری قطر درام وینچ بالابر بار و بوم ,و مقایسه آن با میزان مورد قبول استاندارد
- لبههای فلنج باید به اندازه حداقل دو برابر قطر طناب فولادی بالاتراز طناب قرار گیرد.
- شعاع شیارهای درام باید حداقل۵۳/۰ برابر قطر نامی طناب باشد.
- گام شیارها باید حداقل ۰۸/۱ برابر قطر طنابها (برای طناب با قطر کم تر از ۳۸ mm) و برابر قطر طناب به اضافه ۳mm (برای طناب فولادی با قطر بیش تر از ۳۸mm) باشد.
- در سیستمهای بالابری بوم قطر دایره گام اولین لایه طناب فولادی بر روی درام، حداقل ۱۵ برابر قطر اسمی طناب مورد استفاده باشد.
- در مکانیزم بالابری بار قطر دایره گام اولین لایه طناب فولادی بر روی درام، نباید کم تر از ۱۸ برابر قطر طناب مورد استفاده باشد.
- لبه درام همیشه باید حداقل۱۳mm بالاتر از لایه رویی طناب پیچیده شده بر دور درام باشد
- طناب در خروج از شیار نباید با لایه کناری طناب تماس پیدا کند.
- زاویه خروج طناب از شیارهای درام و قرقرهها نباید از ۵ درجه تجاوز کند.
- انتهای طناب باید به وسیله بستهایی قابل دسترسی به درام مهار شود.
- اندازه گیری قطر قرقره های بلوک بار و بوم مقایسه آن با میزان مورد قبول استاندارد
- شیارهای قرقرهها باید دارای عمقی برابر حداقل ۵/۱ برابر قطر طناب فولادی باشند
- قطر دایره گام قرقرههای بالابر بوم باید حداقل ۱۵ برابر قطر طناب مورد استفاده باشد.
- قطر دایره گام قرقرههای بالابر بار باید حداقل ۱۵ برابر قطر طناب مورد استفاده باشد
- قطر دایره گام قرقرههای بلوک بار پایینی باید حداقل ۱۶ برابر قطر طناب مورد استفاده باشد.
- در صورت ساییدگی بیش از ۱۰ درصد سطح نشیمن قلاب، یا تابیدگی محسوس قلاب حول ساقه خود یا بازشدگی دهانه قلاب بیش از ۵% مقدار اولیه، قلاب باید تعویض شود.
- کاهش قطر نامی بیش از ۵% (فرسودگی سطحی)
منبع: ASME B30.5:2014